پس از مسدود شدن داراییهای روسیه در سال ۲۰۲۲، سوالی حیاتی ذهن بزرگترین اقتصاددانان و سرمایهگذاران جهان را به خود مشغول کرده است: بانکهای مرکزی طلاهای خود را کجا نگه میدارند تا از گزند تنشهای سیاسی در امان بماند؟ این موضوع نهتنها آینده بازار طلا را تعیین میکند، بلکه مسیر حرکت داراییهای امن دیگر مانند ارزهای دیجیتال را نیز روشن میسازد.
در این مطلب با استناد به گزارشی از اینوستینگداتکام (Investing.com) و با تکیه بر جدیدترین گزارش بانک سرمایهگذاری گلدمن ساکس (Goldman Sachs) و شورای جهانی طلا، مقاصد مخفی شمشهای طلای جهان را فاش میکنیم. همچنین بررسی خواهیم کرد که چرا غولهای اقتصادی جهان در حال تغییر استراتژیهای سنتی خود هستند و این موضوع چه تاثیری بر پیشبینی قیمت طلا دارد.
لندن و نیویورک؛ قلب تپنده خزانههای طلای جهان
بانکهای مرکزی جهان همچنان بانک انگلستان و فدرال رزرو نیویورک را بهعنوان اصلیترین مراکز نگهداری ذخایر طلای خود انتخاب میکنند. با این حال، تحلیلگران گلدمن ساکس معتقدند بسیاری از کشورها برای کاهش ریسکهای سیاسی و حقوقی، ذخایر طلای خود را میان چند حوزه قضایی مختلف توزیع کردهاند.
بر اساس نظرسنجی شورای جهانی طلا، ۵۷ درصد از بانکهای مرکزی شرکتکننده، بخشی از ذخایر طلای خود را نزد بانک انگلستان نگهداری میکنند؛ موضوعی که این نهاد را به محبوبترین متولی خارجی طلا در جهان تبدیل کرده است. فدرال رزرو نیویورک نیز با ۱۴ درصد در جایگاه دوم قرار دارد.
در کنار این دو مرکز، بانک تسویه حسابهای بینالمللی در سوئیس و بانک مرکزی فرانسه نیز از مهمترین مقاصد نگهداری ذخایر طلا به شمار میروند. در همین حال، چین تلاش میکند با توسعه زیرساختهای خود، به یکی از مراکز مهم نگهداری طلا در جهان تبدیل شود.
راز محبوبیت لندن و نیویورک در بازار طلا
مهمترین مزیت لندن و نیویورک، نقدشوندگی بالای بازار طلا در این دو مرکز است. طلایی که در خزانههای این کشورها نگهداری میشود، بهراحتی قابلیت معامله دارد و بانکهای مرکزی میتوانند بدون نیاز به بررسی و تأیید دوباره اصالت شمشها، در کوتاهترین زمان به بازار دسترسی پیدا کنند.
علاوه بر این، نگهداری طلا در خزانههای خارجی مزایای دیگری نیز دارد. بانکهای مرکزی از طریق قراردادهای سوآپ (Swap) میتوانند در ازای وثیقه گذاشتن طلا، به نقدینگی دلاری دسترسی پیدا کنند. همچنین امکان اجاره دادن بخشی از ذخایر طلا و کسب درآمد از این داراییها نیز برای آنها فراهم است.ق قراردادهای سوآپ برای بانکهای مرکزی فراهم میکنند و این نهادها میتوانند با اجاره دادن طلاهای خود، درآمدزایی داشته باشند.
چرا بانکهای مرکزی همه طلای خود را در یک کشور نگه نمیدارند؟
در کنار تمام مزایای نگهداری طلا در خزانههای خارجی، یک ریسک مهم نیز وجود دارد؛ احتمال محدود شدن دسترسی به ذخایر در شرایط تنشهای سیاسی یا حقوقی. گلدمن ساکس برای توضیح این موضوع به پرونده ونزوئلا اشاره میکند؛ جایی که بانک انگلستان در سال ۲۰۱۸ دسترسی دولت ونزوئلا به بخشی از ذخایر طلای این کشور را محدود کرد.
البته نگهداری تمام ذخایر طلا در داخل کشور نیز بدون هزینه نیست. بانکهای مرکزی باید هزینههای قابلتوجهی برای امنیت، بیمه و حسابرسی خزانههای خود پرداخت کنند و در عین حال، ریسکهای داخلی را نیز بپذیرند. به همین دلیل، بسیاری از کشورها ترجیح میدهند ذخایر طلای خود را میان چند خزانه و حوزه قضایی مختلف توزیع کنند تا وابستگی به یک محل یا یک نظام حقوقی خاص کاهش یابد.
تغییر رفتار بانکهای مرکزی؛ هجوم بیسابقه برای خرید طلا
گلدمن ساکس برآورد میکند بانکهای مرکزی تنها در ماه ژوئن ۵۷ تن طلا خریداری کردهاند. این رقم در مقایسه با میانگین ۱۷ تن در ماه پیش از سال ۲۰۲۲، جهشی چشمگیر را نشان میدهد. در این میان، چین با خرید ۴۰ تن، بزرگترین خریدار شناساییشده طلا در این دوره بوده است.
این بانک همچنین گزارش داده که ۳۲ تن طلای پولی در ماه ژوئن به خزانههای لندن منتقل شده است. به گفته تحلیلگران گلدمن ساکس، این جابهجایی به معنای فروش طلا نبوده، بلکه صرفاً انتقال محل نگهداری ذخایر بوده است. این موضوع با افزایش ۹۸ تنی ذخایر رسمی خارجی نگهداریشده در بانک انگلستان طی همان ماه نیز همخوانی دارد.
طلا تا سال ۲۰۲۶ چقدر گران میشود؟ پیشبینی بیسابقه گلدمن ساکس
گلدمن ساکس معتقد است روند تنوعبخشی به محل نگهداری ذخایر طلا که پس از مسدود شدن بخشی از ذخایر ارزی روسیه در سال ۲۰۲۲ شدت گرفت، به یک روند بلندمدت تبدیل شده است. این بانک همچنین پیشبینی خود از قیمت طلا تا پایان سال ۲۰۲۶ را بدون تغییر، ۴,۹۰۰ دلار به ازای هر اونس حفظ کرده است.
تحلیلگران گلدمن ساکس معتقدند:
مهمترین عامل حمایت از قیمت طلا، خرید مستمر بانکهای مرکزی است؛ بهطوری که انتظار میرود این نهادها در سال جاری بهطور میانگین ۵۰ تن طلا در ماه خریداری کنند.
ارتباط بازار طلا با ارزهای دیجیتال
این رویکرد در صنعت ارزهای دیجیتال نیز دیده میشود. برای مثال، تتر، صادرکننده بزرگترین استیبلکوین جهان، ذخایر طلای پشتوانه توکن XAUT را در خزانههای سوئیس نگهداری میکند؛ اقدامی که با هدف افزایش امنیت ذخایر و کاهش ریسکهای مرتبط با نگهداری متمرکز انجام شده است.
از روسیه تا چین؛ چرا طلا دوباره مهم شد؟
رفتار بانکهای مرکزی نشان میدهد که در سالهای اخیر، تنوعبخشی به محل نگهداری ذخایر طلا به یکی از مهمترین روندهای نظام مالی جهان تبدیل شده است. در حالی که لندن و نیویورک همچنان مهمترین مراکز نگهداری طلای جهان هستند، بسیاری از کشورها تلاش میکنند با توزیع ذخایر خود میان چند حوزه قضایی، ریسکهای سیاسی و حقوقی را کاهش دهند.
در همین حال، ادامه خرید گسترده طلا توسط بانکهای مرکزی و پیشبینی گلدمن ساکس از تداوم این روند، نشان میدهد این فلز گرانبها همچنان جایگاه ویژهای در استراتژی مدیریت ذخایر کشورها دارد؛ موضوعی که میتواند در سالهای آینده نیز از قیمت طلا حمایت کند.